Ciemny, pachnący, wielki las! Ile tu kwiatów, ziół i traw!
K. Przerwa-Tetmajer
Las to kompleks roślinności charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących w zwarciu, wraz ze światem zwierzęcym i różnymi czynnikami przyrody nieożywionej oraz związkami, które między nimi występują. On może żyć sam bez ingerencji człowieka, który zanadto stara się go eksploatować. A zatem jak chronimy lasy w Polsce? Temat ten 24 kwietnia w ramach niedawnego Dnia Ziemi przedstawił w Muzeum Ustrońskim leśnik, ekolog, badacz przyrody dr Jerzy Parusel, którego zapowiedział zasłużony przyrodnik Aleksander Dorda, a głównym organizatorem spotkania był Ustroński Klub Ekologiczny.
Lasy to najbardziej zróżnicowane lądowe ekosystemy świata. One oczyszczają powietrze, regulują klimat, zapobiegają powodziom, a także chronią glebę przed erozją. Dzięki nim mamy dostęp do drewna, wody pitnej, grzybów, owoców leśnych, dziczyzny, miodu oraz ziół. Las pełen jest dóbr, z których możemy korzystać, również prozdrowotnie. Większość polskich lasów to lasy publiczne, w których gospodarzami są leśnicy, a korzystanie z nich regulowane jest przez prawo. Eksploatacja lasów nie oznacza masowego wylesiania, ale może być ona zrównoważona i korzystna dla środowiska. Ustawowe formy ochrony lasów zgodnie z dyrektywami Parlamentu Europejskiego polegają na tym, że niektóre gatunki drzew podlegają specjalnym środkom ochrony w celu zapewnienia im przetrwania oraz reprodukcji na obszarze występowania. Zgodnie z danymi zawartymi w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody w Polsce utworzono 1690 rezerwatów przyrody, które zajmują łącznie około 192 tys. ha, a wśród nich mamy 753 rezerwaty leśne z powierzchnią 63 tys. ha.
Leśne rezerwaty w okolicy Ustronia to: Bielowiec, Błatnia, Bucze, Bucznik, Hażlaskie Dęby, Las Dzielony, Lipowski Groń, Parchowiec, Szczypie, Strzelbin, Turówka, Góra Machowa, Kamieniec.
Żeby lasy mogły nam służyć swoimi różnorodnymi zasobami, konieczna jest przemyślana ochrona tych tętniących życiem ekosystemów. Lasy powinny być wielogatunkowe, wielowarstwowe i wielopokoleniowe. Ważne jest też wyznaczanie obszarów chronionych oraz obecność martwych i zamierających drzew – bo to od nich jest zależna połowa życia w lesie!
Aby skutecznie chronić najcenniejsze przyrodniczo i społecznie lasy, konieczne jest objęcie przynajmniej 20% procent lasów w Polsce ochroną ścisłą, zbliżoną do tej funkcjonującej obecnie w parkach narodowych i rezerwatach. Oznacza to zaprzestanie użytkowania gospodarczego tych lasów. Obecnie w taki sposób chronione jest zaledwie ok. 3% lasów w naszym kraju, a poza skuteczną ochroną pozostają lasy takie jak Puszcza Karpacka czy Białowieska.
Warto też wspomnieć, że różnorodna problematyka dotycząca naszych beskidzkich lasów znajduje się w „Przyrodniku Ustrońskim”, a niemal w każdym roczniku temat ten przedstawiał długoletni Nadleśniczy Nadleśnictwa Ustroń Leon Mijal.
Lidia Szkaradnik