USTROŃSKIE ROCZNICE W 2026 r.
w opracowaniu Alicji Michałek i Mikołaja Haratyka
Wydarzyło się lat temu:
505 Po objęciu tronu czeskiego zwierzchnictwo nad Ustroniem przejęli Habsburgowie
505 Pierwsza pisemna wzmianka o Kisielowskich, właścicielach Nierodzimia
405 W wyniku napaści z rąk zbójników zginął Marcin II Kloch, właściciel części Ustronia
405 Nowym właścicielem Nierodzimia został Jan Wilczek
390 Zmarł Jerzy Tschammer, właściciel Dolnego Ustronia
315 Lipowiec otrzymał od Komory Cieszyńskiej własną pieczęć gminną z symbolem lemiesza pługa
275 Nowym właścicielem Hermanic i Nierodzimia został Robert Ross z Thorntoun
255 Przeprowadzono parcelację folwarków w Górnym i Dolnym Ustroniu ze względu na budowę huty
255 Rozpalono pierwszy, prototypowy wielki piec hutniczy, który otrzymał imię „św. Klemens”
245 Cesarz Józef II wydał Patent Tolerancyjny pozwalający ewangelikom na budowę domu modlitwy
220 W Lipowcu powstała kapliczka ufundowana przez rodzinę Maciejiczków (przy obecnej ul. Wałowej)
215 Karol Kotschy został proboszczem parafii ewangelickiej
210 W dolnym Ustroniu, poniżej późniejszej Kuźni, powstał Zakład Obróbki Plastycznej Cyny, znany jako Cynhammer
210 W Hermanicach wzniesiono spichlerz („sypani”), magazynujący zboże na czas nieurodzaju
190 Sporządzono najdokładniejsze austriackie mapy katastralne, z których my (badacze) korzystamy do dziś
190 Theodor Kotschy wyruszył z Ustronia na wyprawę badawczą do Afryki
170 Ustroń odwiedził książę cieszyński Albrecht Fryderyk Habsburg
170 Zmarł pastor Karol Kotschy, proboszcz parafii ewangelickiej
170 Jerzy Janik został nowym proboszczem parafii ewangelickiej
170 Urodził się Fryderyk Habsburg, ostatni panujący książę cieszyński
165 Został powołany pierwszy ustroński samorząd – Wydział Gminny
150 W domu Pawła Hussara na „Groniczku” otwarto pierwszą klasę szkolną w Dobce
150 W Hermanicach wzniesiono krzyż kamienny, upamiętniający właściciela ziemskiego Jana Korera
140 Rozpoczęła się budowa osiedla robotniczego Fenedyk w dolnym Ustroniu
140 Zmarł Emil Kuhlo, zasłużony hutmistrz, kierujący Arcyksiążęcym Zakładem Budowy Maszyn
135 Heinrich Münster sporządził projekt ratusza
135 Zmarł bp Franciszek Śniegoń, wikariusz generalny dla Śląska Austriackiego i administrator parafii św. Klemensa w Ustroniu
135 Towarzystwo Upiększania Ustronia obmurowało źródło „Budzigłód” pod Jelenicą
130 Ustrońscy robotnicy z zakładów przemysłowych w Boguminie, ufundowali chorągiew św. Jadwigi dla kościoła św. Klemensa
125 Otwarto „Moorbad” – Zakład Kąpielowy bazujący na rodzimych pokładach borowiny
125 Urodził się gen. Jerzy Ziętek, wojewoda śląski, mieszkaniec Ustronia
125 Rozpoczęto wznoszenie ustrońskiej synagogi
125 Zbudowano „Zameczek” – najstarszą willę letniskową
125 Ufundowano kamienny krzyż w Lipowcu na „Szłapkowym polu”
120 Obok „Hammra” (dawnej Młotowni „Alberta”) wzniesiono tokarnię arcyksiążęcą, służącą do niedawna jako sala gimnastyczna ZST
115 Urodził się Jan Sztwiertnia, muzyk i kompozytor
110 Zmarł cesarz Franciszek Józef I, władca Austro-Węgier, który odwiedził Ustroń i Hermanice
110 Karol Hoheisel obmurował źródło „Karola” i umieścił na nim tablice na cześć cesarzy Franciszka Józefa I i Karola I
110 Dawną Fabrykę Wyrobów Metalowych braci Kohlhauptów zaadaptowano na mieszkania, dzięki czemu powstała kolonia robotnicza Donatówka
105 Po wyłączeniu z powiatu bielskiego Ustroń znalazł się w granicach powiatu cieszyńskiego
105 Zmarł Jerzy Nowak, patron Czytelni Katolickiej
105 Urodził się Ryszard Demel, witrażysta, malarz i wykładowca akademicki
100 Poświęcono dwa nowe spiżowe dzwony dla kościoła Podwyższenia Krzyża Św. w Lipowcu
100 Powstała jednostka OSP Nierodzim
100 Zmarł ks. infułat Jerzy Kołek, proboszcz parafii św. Klemensa
95 Na cmentarzu katolickim wzniesiono pomnik ku czci mieszkańców Ustronia poległych w I wojnie światowej (obecnie nieistniejący)
95 Zmarł ks. Teofil Budny, proboszcz parafii Podwyższenia Krzyża Św. w Lipowcu
90 Zmarł arcyksiążę Fryderyk Habsburg, ostatni panujący książę cieszyński
90 Urodził się ustroński artysta Karol Kubala
85 Fabrykę Brevillier – Urban (czyli późniejszą Kuźnię) przejął Volkswagen
80 Rozpoczęło działalność Przedszkole nr 4 w Hermanicach jako placówka zakładowa Kuźni Ustroń
80 Powstało Gimnazjum Przemysłowe
80 W pomieszczeniach tzw. Meblowni (późniejsza „Savia”) rozpoczęła nauczanie Gminna Szkoła Rolnicza
80 Założono Państwowe Gimnazjum Krawiecko-Bieliźniarskie w budynku Szkoły Powszechnej nr 1
80 Zmarł ks. Józef Kupka, proboszcz parafii św. Klemensa, założyciel Czytelni Katolickiej i ochronki dla dzieci
75 Dawną gospodę u Wardasa w Lipowcu przekształcono w świetlicę gminną
70 Ustroń otrzymał prawa miejskie
70 Rozpoczęto elektryfikację Dobki
65 Zainicjowano odprawianie corocznych nabożeństw przy kamieniu na Równicy
65 Przystąpiono do budowy bazy wypoczynkowej w dzielnicy Jaszowiec
60 Kuźnia Ustroń zakupiła budynek Prażakówki z przeznaczeniem na Zakładowy Dom Kultury „Kuźnik”
60 Zmarł Jan Cholewa, zasłużony pilot i działacz harcerski
60 Józef Balcar założył Zespół Regionalny „Lipowiec”
60 Rozpoczęła działalność Zasadnicza Szkoła Leśna dla Pracujących w Nadleśnictwie Ustroń
55 Powstała Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza Państwowej Straży Pożarnej
50 Otwarto nowy budynek Klimatycznej Szkoły Podstawowej nr 2
50 Zmarł bp Andrzej Wantuła, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w PRL
50 Przy obecnej ul. Dominikańskiej w Hermanicach otwarto pierwszy punkt katechetyczny
50 Oddano do użytku amfiteatr
50 Odbył się pierwszy Konkurs Piosenki Czeskiej i Słowackiej
45 Powstał Kameralny Zespół Wokalny „Ustroń”
40 Rozpoczęło działalność Muzeum Hutnictwa i Kuźnictwa (obecnie Muzeum Ustrońskie im. Jana Jarockiego)
40 Uruchomiono I Oddział Sanatorium i Szpitala Uzdrowiskowego na Zawodziu
40 W budynku OSP Ustroń Centrum otwarto Salę Historii
35 Oddano do użytku nowe wysypisko śmieci na Poniwcu
35 Podpisano umowę partnerską z Neukirchen-Vluyn
35 Rozpoczęła działalność Straż Miejska
35 Zlikwidowano szkołę podstawową i Reumatologiczne Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci (prewentorium) na Poniwcu
30 Położono kamień węgielny i rozpoczęto budowę kościoła katolickiego w Hermanicach
30 Zmarł Oswald Szczurek, muzyk i działacz kultury
30 W budynku Zakładu Przyrodoleczniczego na Zawodziu otwarto kino „Zdrój”
30 Rada Miasta uchwałą powołała Miejski Dom Spokojnej Starości
25 Bp Tadeusz Rakoczy poświęcił nowy kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Hermanicach
25 Podpisano umowę partnerską z Pieszczanami
25 Zmarł Edward Gierek, pierwszy sekretarz KC PZPR, mieszkaniec Ustronia
25 Odbył się pierwszy Turniej Tenisa Ziemnego „Ustroń Open”
25 Otwarto oddział Polsko-Amerykańskich Klinik Serca na Zawodziu
25 Rozpoczął działalność Leśny Park Niespodzianek na Zawodziu
25 Na ścianie Gimnazjum nr 1 odsłonięto pomnik upamiętniający 35 mieszkańców Ustronia rozstrzelanych 9 listopada 1944 r.
20 Konsekrowano nowy kościół katolicki Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata na Zawodziu
15 Otwarto Pijalnię Wód w Parku Zdrojowym na Zawodziu
10 Utworzono Uniwersytet Trzeciego Wieku
5 Zmarł o. January Pusz OP, dominikanin, budowniczy kościoła NMP Królowej Polski w Hermanicach
5 Otwarto Muzeum im. ks. radcy Piotra Wowry w wieży kościoła ewangelickiego Apostoła Jakuba Starszego
5 Zmarł ks. Alojzy Wencepel, proboszcz parafii w Polanie i budowniczy kościoła Dobrego Pasterza, laureat tytułu „Proboszcz III Tysiąclecia”