W tym tygodniu prezentuję fenomenalne zdjęcie, przybliżające Czytelnikom relikty dawnej ustrońskiej energetyki. Fotografia pochodzi ze zbiorów znanego kolekcjonera Bronisława Miecha, a pomoc w opisaniu go zawdzięczam nieocenionym kolegom – Edwardowi Markuzelowi oraz Kamilowi Podżorskiemu.
Wykonano je „na Hammrze”, czyli na terenie dawnej Młotowni „Alberta”. Dumne niewiasty pozują na tle umocnionej betonem grobli stawu, tuż obok nieistniejącej już śluzy odprowadzającej nadmiar wody z owego zbiornika do kanału Młynówka. Pozostała część wody prowadzona była do komory turbiny drewnianym łotokiem, wspartym na metalowej konstrukcji. Warto tu podkreślić, iż pozostałością po wspomnianym łotoku jest obszerna parterowa przybudówka stanowiąca dziś taras, przylegająca do obiektu dawnej młotowni, pełniącego współcześnie funkcję mieszkalną. Zarówno łotok jak i sam gmach Młotowni „Alberta” nie są widoczne na fotografii, gdyż pozostają z prawej strony poza kadrem. Bohaterki zdjęcia musiały włożyć sporo wysiłku, aby zejść po stromej skarpie w to właśnie miejsce, ale przyznać trzeba, iż efekt z płynącą z impetem wodą Młynówki (wzburzoną i spienioną) jest spektakularny. Na pierwszym planie dostrzegamy drewnianą obudowę kanału, wspartą na palikach. Podobnie umocnione były również brzegi samego stawu, co widzimy wyraźnie na drugim zdjęciu.
Fotografię wykonał krótko po zakończeniu II wojny światowej Józef Sztwiernia z Hermanic, rozwijający swą pasję fotograficzną dzięki aparatowi przywiezionemu z Włoch, gdzie służył jak żołnierz Armii Andersa. Pozuje mu z lewej strony małżonka Anna Sztwiertnia zd. Dzida, a z prawej matka Anna Sztwiertnia zd. Lipowczan. Rodzina Sztwiertniów zawodowo była związana z Kuźnią, a mieszkała w hermanickiej kolonii.
Założenie Młotowni „Alberta” to jeden z pięciu historycznych ustrońskich ośrodków hutniczych. Kuźnica ta powstała w 1820r., od 1847 r. wyrabiała słynne, ręcznie kute gwoździe, a w latach 1878-1917 doskonałej jakości osie wozowe. W latach 1906-1953 działała tutaj elektrownia wodna z turbiną Francisa. W 1954 r. zasypano staw fabryczny, a gmach młotowni zaadaptowano na mieszkania dla pracowników Kuźni. W jego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się domek dla strażników turbiny oraz budynek dawnej tokarni arcyksiążęcej, który jest obecnie adaptowany na magazyn kryzysowy.
Alicja Michałek, Muzeum Ustrońskie