JAK NAWODNIĆ ORGANIZM WEDŁUG TRADYCYJNEJ MEDYCYNY CHIŃSKIEJ
U seniorów naturalne poczucie pragnienia słabnie z wiekiem z powodu zmian w ośrodkowym układzie nerwowym. Niepiciu również towarzyszy często obawa przed nietrzymaniem moczu, oraz przyjmowanie leków moczopędnych, co drastycznie zwiększa ryzyko odwodnienia.
1. Starzenie się organizmu. Z wiekiem ośrodek pragnienia w mózgu staje się mniej wrażliwy, przez co senior nie odczuwa potrzeby picia nawet przy dużym deficycie wody.
2. Świadome ograniczanie płynów. Wiele osób starszych mniej pije, żeby uniknąć częstych wizyt w toalecie, problemów z nietrzymaniem moczu lub obawą przed koniecznością wstawania w nocy do toalety.
3. Leki. Stosowanie środków moczopędnych lub leków na nadciśnienie może nasilać zwiększone wydalanie moczu. Ponadto niektóre leki zaburzają odczuwanie smaku i zmniejszają chęć przyjmowania płynów.
JAK PIĆ I CO JEŚĆ, ŻEBY ORGANIZM SENIORA ZOSTAŁ NAWODNIONY
Nawadnianie organizmu nie polega na piciu zimnej wody. Pijemy wodę ciepłą. Woda to nie tylko element codziennej diety – to fundament życia. Stanowi środowisko dla reakcji biochemicznych, buduje komórki i tkanki, bierze udział w transporcie substancji odżywczych, usuwa produkty przemiany materii i pomaga regulować temperaturę ciała.
W miarę starzenia się organizmu zawartość wody u seniorów spada do około 45-50% masy ciała. W organizmie seniora znajduje się mniej wody, około 10-15% od osób w wieku produkcyjnym. Każdy, nawet niewielki ubytek płynów, odbija się na funkcjonowaniu organizmu. Wraz z wodą, organizm traci też cenne elektrolity. Elektrolity to minerały obecne we krwi i innych płynach ustrojowych, które odpowiadają m.in. za przewodnictwo nerwowe, skurcze mięśni, równowagę kwasowo-zasadową i ciśnienie osmotyczne. Należą do nich przede wszystkim sód, potas, magnez, wapń i chlorki. Ich poziom może się szybko
zmniejszyć wskutek intensywnego pocenia się, np. podczas wysiłku fizycznego czy upałów.
W organizmie seniora powinna być zachowana równowaga między ilością wody dostarczanej do organizmu a jej codzienną utratą. Kluczowe zalecenia dla seniorów według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM).
Latem dieta seniora powinna skupiać się na łagodnym chłodzeniu organizmu. Produkty wychładzające to: gruszki, kukurydza, arbuzy, grzyby, jabłka, ananasy, pomarańcze, truskawki, rzodkiewki, ryby, przy jednoczesnej ochronie słabnącego z wiekiem układu pokarmowego i moczowego.
Kluczem do nawodnienia organizmu jest wsparcie nerek (które odpowiadają za gospodarkę płynami) i śledziony, która wydala wilgoć (czynnik chorobotwórczy). Medycyna chińska szczególnie ceni nawadnianie poprzez pożywienie, które jest łagodniejsze dla osłabionego układu trawiennego osób starszych, dobrym wyborem są lekkie zupy i buliony, są one jedną
z najefektywniejszych form nawadniania, zamiast surowych sałatek.
Dla seniora według TMC nie ma jednej sztywnej normy ilości wypijanej wody. Latem nawadnianie opiera się na ciepłych płynach i zupach oraz unikaniu szoku termicznego dla żołądka zimnymi pokarmami z lodówki.
Zasady nawadniania organizmu seniora w ujęciu TCM: • w czasie upałów unikaj wody z lodem czy mocno schłodzonych płynów, według TCM zimno „wypłukuje” energię życiową i osłabia śledzionę odpowiedzialną za trawienie. Pij natomiast wodę letnią lub ciepłą; • dla ugaszenia letniego gorąca zamiast wody, warto wybierać herbaty ziołowe o właściwościach
chłodzących i nawilżających, np. z mięty, chryzantemy lub hibiskusa; • zamiast wypijać duszkiem duże ilości płynu, pij wodę małymi łykami przez cały dzień; • o odpowiednim nawodnieniu nie decydują wyliczenia, a jasny kolor moczu, dobre samopoczucie i brak uczucia suchości w ustach; • odświeżające warzywa które skutecznie nawadniają organizm i pomagają obniżyć wewnętrzne gorąco (ogórki, cukinia, pomidory oraz seler naciowy).
W Tradycyjnej Medycynie Chińskiej (TCM) można stosować miód do ciepłej wody w lecie, nawilża płuca, oczyszcza z toksyn organizm oraz delikatnie nawadnia.
Zaleca się dodawanie miodu do wody o temperaturze pokojowej lub lekko ciepłej (poniżej 40°C), aby nie zniszczyć jego dobroczynnych enzymów. Miód sprawdzi się idealnie jako poranny napój pomagający uruchomić układ trawienny lub jako element domowego izotoniku podczas letnich aktywności, kiedy tracimy dużo minerałów.
Miód ma właściwości „zatrzymujące wilgoć” w ciele. Jeśli Twój organizm ma tendencję do zastojów wilgoci (objawia się to np. uczuciem ciężkości, obrzękami, mdłościami czy dużą ilością śluzu), miód należy dawkować ostrożnie i w mniejszych ilościach. W takich przypadkach w lecie lepiej sprawdzi się nawadnianie czystą ciepłą wodą z dodatkiem mięty lub z plasterkiem cytryny.
WZMOCNIENIE NEREK
W medycynie chińskiej to nerki rządzą balansem wodnym. Seniorzy często cierpią na osłabienie energii nerek, co wywołuje paradoks, w którym pomimo picia wody ciało jest wysuszone, a płyny nie są zatrzymywane w organizmie. Pokarmy dla nerek to arbuz (głęboko nawadnia, chłodzi), ogórek i cukinia (działają lekko chłodząco i pomagają w prawidłowym obiegu płynów).
Warto zadbać o ciepło w dolnej części pleców i nerkach oraz wzmacniać organizm odpowiednimi odżywczymi pokarmami (czarna fasola, czarny sezam, czarne jagody, jeżyny i morwa).
Artykuł wyłącznie do celów informacyjnych. Aby uzyskać poradę medyczną lub diagnozę, skonsultuj się ze specjalistą.
dyplomowany refleksolog
Lidia Zaborowska