Prężna i kreatywna społeczność cisownicka 16 czerwca wypełniła jak zwykle po brzegi salę parafialną kościoła pw. Jana Chrzciciela, by spotkać Pana Profesora i wysłuchać jego przemyśleń na temat „Z podniesioną głową. Życie w poharatanym świecie”. Prof. Tadeusz Sławek, poeta, eseista i literaturoznawca, rektor Uniwersytetu Śląskiego w latach 1996 – 2002 jest chlubą Cisownicy, którą wybrał na życiową przystań ponad ćwierć wieku temu.
Zatem Gościa wieczoru jako „naszego Profesora” i zebranych słuchaczy powitał proboszcz parafii ewangelickiej ks. Marek Twardzik, podkreślając, że dekalog jest często odnośnikiem moralnym, zarówno dla wierzących i atestów, a tu mamy 10 przykazań humanisty.
Profesor stwierdził, że nie przygotował wykładu, raczej tezy do dyskusji, by zastanowić się nad dzisiejszym światem. Na początek postawił temat do przemyśleń, iż współczesne społeczeństwo cierpi na brak uważności, czyli jest nieuważne. Żyjemy w poharatanym świecie, w świecie internetu, zwłaszcza dotyczy to młodego pokolenia, które chodzi ze spuszczoną głową zapatrzone w smartfony, gdzie nie ma już spraw, nie mieszczących się w głowie. Z wyliczeń statystycznych wynika, że jedną trzecią życia spędzamy w stanie nieuważności, czyli poddajemy się dyktatowi innych. A zatem żyjmy z podniesioną głową, co należy traktować bardzo dosłownie. Trzeba uważnie spojrzeć na świat dookoła, żeby można się było do niego właściwie odnieść. Jesteśmy uczestnikami świata, więc gdy będziemy nieuważni, to wszystko co jest imitacją, przyjmiemy jako rzecz autentyczną.
Mamy dzisiaj do czynienia z poharatanym życiem z kilku powodów. Pierwszy – to barbarzyńskie wojny, które były i trwają nadal w pobliżu nas. Przyjmujemy do wiadomości wszystko co się dzieje, ale przekracza to nasze wyobrażenie. Obecnie jest przyzwolenie, by czynić zło, ze sztandarami w imię sprawiedliwości. Nie wiadomo, co się człowiekowi godzi czynić, toteż Profesor stworzył 10 wskazówek, które mogą nadać życiu sens i kierunek działania.
1. Przyjmij, że masz obowiązki przede wszystkim nie wobec siebie, ale wobec innych.
2. Nie uciekaj od odpowiedzialności. Pytanie „Co mogę zrobić, żeby pomóc?” odnosi się do ciebie. Żeby wiedzieć, komu pomóc, patrz uważnie na świat.
3. Nie wierzmy, że cierpienie uszlachetnia i ma szczególny walor moralny. Zatem naszym zadaniem jest żyć tak, żeby przysparzać jak najmniej cierpień wszystkiemu, co żyje.
4. Praktykuj cnotę gościnności. Pamiętaj o napomnieniu Kanta, iż ziemia nie jest nieograniczona i wcześniej czy później będziemy musieli się ścierpieć obok siebie.
5. Nie wierz, że każdy obcy to przestępca, morderca, gwałciciel. Politycy chcą, żebyś w to uwierzył, ludźmi zalęknionymi rządzi się bowiem łatwo.
6. Nie bój się. Kto się boi, ten łatwo pada ofiarą wszelkich manipulacji, a jego życie traci smak.
7. Praktykuj solidarność. Solidarność to nic innego jak chwile uważnego, troskliwego, nierutynowego, nieideologicznego spojrzenia na świat. W tych chwilach będziesz wiedział, co możesz zrobić dla innych.
8. Jeżeli jesteś młody, darz szkołę życzliwością i szacunkiem. Ale nie ulegaj złudzeniom – to nie szkoła, nie lekcje, nie programy, nie żadne reformy nauczania czegoś cię nauczą. To może zrobić tylko nauczyciel, a dla mądrego nauczyciela programy, lektury, cele dydaktyczne to przeszkody, które wie, jak omijać. Nauczy cię mądrego życia pomimo szkolnych programów i nakazów. Dlatego módl się o mądrych nauczyciel i bądź im wdzięczny.
9. W ogóle bądź wdzięczny. Jest tyle powodów do wdzięczności. Choćby ten, że jesteś, żyjesz na tym świecie, a przecież równie dobrze mogłoby cię nie być. Świat w ogóle nie zauważyłby tego i nadal byłby piękny.
10. Uśmiechaj się. Życzliwość jest bezcenna, a poczucie humoru czasami ocala sens życia. Popatrz na rządzących: oni się nie śmieją. Są śmiertelnie poważni. To wystarczający powód, żebyś ty się uśmiechał. Uśmiech to pierwszy przejaw nieposłuszeństwa obywatelskiego.
Fascynujące spotkanie z Profesorem zakończyło się dyskusją i wypowiedziami uczestników, wśród których byli też jego dawni studenci, podkreślający, że do dzisiaj pamiętają wykłady i biją pokłony przed Autorytetem.
Lidia Szkaradnik