Profesor Jan Szczepański w dziś już kultowej książeczce „Korzeniami wrosłem w ziemię” pisze o Piniężnej Dziurze na szczycie Żoru (mało kto wie, że takie wzniesienie znajduje się poniżej Lipowskiego Grónia od strony Ustronia, od Lipowca zaś wznosi się ŻAR).
Otóż wzmiankowana Piniężno Dziura związana jest z podaniem wierzeniowym, opowiadającym o tym, że w Wielki Piątek „suszą się” w niej pieniądze, nad którymi szatan w tym dniu traci moc, gdyż Judasz, jego narzędzie, właśnie za nie zdradził Jezusa Chrystusa. Wariantów tego wątku jest u nas sporo, ale żaden, jak ten ustroński, nie jest tak specyficznie osadzony. Postanowiliśmy go odnaleźć, co nie było łatwe, żadna mapa nam w tym bowiem nie pomogła. Błądziliśmy między Równicą a Lipowskim Groniem (na szczycie piękna tablica, ale o Żorze i tutejszym magicznym miejscu ani słowa). Zrezygnowani schodziliśmy do Ustronia i tu po paręset metrach natrafiamy najpierw na potężne głazy porośnięte mchem, co świadczy o ich starości), a potem na kolisty mur kamieni i zapadlisko koło niego – Piniężno Dziura. Oto miejsce wielkopiątkowej tradycji. Niektórzy są w stanie przypisywać mu znaczenie kultowe, związane z dawnymi rytuałami, te zaś wykonywano w miejscach mocy, to znaczy z silnym polem energetycznym, korzystnym dla człowieka. Istotny jest tu ów krąg, koło z tak poukładanymi kamieniami, chodzi bowiem o figurę sakralną, naznaczającą wszystkie takie miejsca, z których najsławniejsze znajduje się w południowej Anglii – Stonehenge. Warto w takim kamiennym kręgu zatrzymać się, wyciszyć, a potem powoli schodzić nieoznakowanymi ścieżkami w kierunku Szlaku Źródlanego czy ulicy Źródlanej. I to jest najbliższa droga. Obojętnie, czy Piniężnej Dziurze i Kamiennemu Kręgowi będziemy przypisywać znaczenie tylko folklorystyczne, czy też kultowo-rytualne, chodzi o bardzo ciekawe miejsce ustrońskiej topografii kulturowej, do którego konieczne trzeba wskazać drogę, na jej końcu zaś umieścić tablicę ze stosowną informacją. Dla podniesienia turystycznej atrakcyjności Ustronia.
Daniel Kadłubiec