
25 września 2026 roku w wieku 80 lat, zmarła Janina Pilch z domu Kozok. Nabożeństwo żałobne, podczas którego żegnali ją bliscy, przyjaciele, współpracownicy i wielu mieszkańców Ustronia, odbyło się 29 września w kościele ewangelickim ap. Jakuba Starszego. Zasłużona Ustronianka spoczęła na cmentarzu ewangelickim. Janina Pilch była nauczycielką, działaczką Związku Harcerstwa Polskiego, była również zaangażowana w działalność społeczną, pracę z dziećmi, osobami z niepełnosprawnością i życie Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Ustroniu.
Urodziła się 29 czerwca 1946 roku, była absolwentką Liceum Ogólnokształcącego w Wiśle. Po ukończeniu Studium Nauczycielskiego w 1966 roku rozpoczęła pracę w Szkole Podstawowej nr 3 w Ustroniu Polanie, gdzie uczyła w klasach nauczania początkowego, a w razie potrzeby także w klasach starszych. W latach 80. przeszła do utworzonej w 1981 roku Filii SP-3 w Ustroniu Dobce, gdzie objęła funkcję kierowniczki. Wielokrotnie była wychowawczynią klas oraz opiekunką organizacji szkolnych.
Długoletni dyrektor SP-3 Leszek Szczypka wspomina, że Janina Pilch była nauczycielką z powołania, w pełni oddaną swojej pracy. Działała również w Związku Harcerstwa Polskiego. Od początku pracy w szkole prowadziła drużyny harcerskie, organizowała wycieczki, obozy
i prowadziła zbiórki. Posiadała najwyższy stopień instruktorski ZHP – harcmistrza. Harcerskie metody pracy z dziećmi i młodzieżą kształtowały ich samodzielność i odpowiedzialność. Janina Pilch pracowała także we władzach ZHP. Była członkiem Komendy Hufca ZHP w Cieszynie i Ustroniu, działała także w Kręgu Instruktorskim Hufca ZHP Ziemi Cieszyńskiej.
Warto odnotować również jej działalność w Polskim Towarzystwie Schronisk Młodzieżowych (PTSM). W latach 80. i 90. pełniła funkcję kierownika Szkolnego Schroniska Młodzieżowego w Ustroniu Dobce. W czasie wakacji schronisko przyjmowało obozy wędrowne z całego kraju. Należała do wojewódzkich władz PTSM-u w Bielsku-Białej.
Leszek Szczypka wspomina, że jako jej kolega i przez pewien czas zwierzchnik, zawsze mógł na niej polegać, gdyż była oddanym, sumiennym pracownikiem. Mówiła, co myślała, o czym była przekonana. Potrafiła się przyznać do błędu, gdy go popełniła. Pozostanie w pamięci współpracowników jako osoba życzliwa i pomocna, gotowa służyć wsparciem każdemu.
Podczas ceremonii pożegnania, głos zabrał Mariusz Pasterny, członek Zarządu Ewangelickiego Stowarzyszenia Maria Marta:
– Przyszło nam dziś żegnać śp. Janinę Pilch, Panią Jankę, jak wszyscy o niej mówiliśmy i do niej się zwracaliśmy. Pełną energii, zapału, pozytywnego myślenia, a przede wszystkim osobę nie znającą stwierdzenia „nie da się”. Tam, gdzie wielu powiedziałoby „dość”, „nie mam już siły”, ona konsekwentnie parła do przodu, dodając wszystkim wiary w dążeniu do celu. Wszystko czym w życiu się zajmowała, robiła na najwyższym poziomie zaangażowania, nie szczędząc sił i własnego czasu.
Szczęściem naszym, i mam tu na myśli wiele osób należących do Stowarzyszenia Maria Marta, jej życiowa ścieżka przeplotła się również z naszą. To ona od lat, stojąc w drzwiach, witała wszystkich przybywających na spotkania. To ona z troską pytała o zdrowie, przytulała serdecznie, a jak nieraz kogoś zabrakło, dzwoniła, z troską pytając, czy wszystko dobrze.
To, co człowiek najcenniejszego może dać drugiemu człowiekowi, to czas, czas który wielu próbuje zachować dla siebie, dla własnych celów, zagospodarować dla własnej przyjemności. Pani Janka z zaangażowaniem bez żadnych wymówek była zawsze obecna i zawsze chętna, oddawała służbie Stowarzyszenia Maria Marta tyle czasu, ile było potrzeba, bez względu na porę i własne sprawy, które musiały poczekać. Jej pełen mocy i energii głos
jak było trzeba przywoływał do porządku, a serdeczny uśmiech, dobro płynące z serca sprawiało, że nawet szary dzień stawał się radośniejszy. Choćby i ponarzekać się chciało, to dzięki niej człowiek widział świat nieco inaczej. Podejmowała działania i dokonywała rzeczy takich, na które sam by się nie odważył.
Dziś, kiedy stoimy tu, cierpiąc każdy po cichu, przywołujemy te obrazy z życia, w których mieliśmy okazję spędzać czas z Panią Janką, budować wielkie dzieło, jakim jest wspólnota osób potrzebujących bliskości drugiego człowieka. Wyrażamy ogromną wdzięczność Bogu, że postawił Panią Jankę na drodze naszego życia i pozwolił czerpać z jej doświadczenia życiowej mądrości tak wiele.
Drogą zmarłą wspominała Karina Wowry, prezes Ewangelickiego Stowarzyszenia Maria Marta:
– Śp. Janina Pilch od samego początku była związana z działalnością naszego Stowarzyszenia, angażując się w jego rozwój i pracę na rzecz osób potrzebujących. Jako wolontariuszka przez wiele lat służyła Stowarzyszeniu, a także zasiadała w jego Zarządzie, współodpowiadając za podejmowane działania i inicjatywy.
Jej zaangażowanie nie ograniczało się jednak do działalności Stowarzyszenia. Janina aktywnie wspierała również Parafię Ewangelicko-Augsburską w Ustroniu. Włączała się w organizację obozów dla dzieci i młodzieży, półkolonii, wycieczek oraz innych przedsięwzięć skierowanych do dzieci, młodzieży i parafian. Zawsze można było liczyć na jej obecność, pomoc i gotowość do podjęcia kolejnych obowiązków.
Szczególne miejsce w jej życiu zajmowała działalność Diakonijnego Koła „Samarytanin”. Razem z innymi paniami angażowała się w przygotowywanie spotkań, poczęstunków i różnych wydarzeń parafialnych. Jej praca często była cicha i niewidoczna, ale właśnie dzięki takim osobom możliwe było podejmowanie wielu inicjatyw służących drugiemu człowiekowi.
Janina była człowiekiem, który swoją obecnością budował wspólnotę. Nie szukała rozgłosu ani uznania. Pomagała, ponieważ widziała potrzebę i wiedziała, że czasem wystarczy po prostu być obok drugiego człowieka.
Pozostanie w naszej pamięci jako wolontariuszka, członkini Zarządu Ewangelickiego Stowarzyszenia Maria-Marta, członkini Diakonijnego Koła „Samarytanin”, a przede wszystkim jako osoba wierna Kościołowi, Parafii i ludziom, którym przez lata służyła.
Jej życie było świadectwem tego, że chrześcijańska służba bardzo często dokonuje się poprzez małe, codzienne gesty: obecność, pomoc, rozmowę, przygotowanie posiłku, udział w organizacji wyjazdu czy poświęcenie swojego czasu.
Janina Pilch została odznaczona Orderem Ecce Homo „Za bezwarunkową miłość i pracę dla dobra bliźnich wbrew wszelkim przeciwieństwom”, uhonorowana Różą Lutra Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Zbawiciela w Tomaszowie Mazowieckim, wyróżniona Złotą Odznaką PTSM.
Opracowała: Monika Niemiec

